1. Van vergeten dorp tot topappellatie: wat is er precies gebeurd?
Je maakt al meer dan 2.000 jaar wijn op dezelfde zonnige heuvels. Je werd al in 1600 geciteerd als één van de beste wijngebieden van heel Frankrijk. En toch moest je tot 2024 wachten om officieel erkend te worden als een echte topappellatie. Dat is, kort en krachtig, het verhaal van Laudun.
Op 11 september 2024 besliste het Institut National de l'Origine et de la Qualité (het INAO, het Franse overheidsorgaan dat over appellaties waakt) dat Laudun voortaan de 18e Cru van de Côtes du Rhône mag heten. Dat klinkt misschien als droge bureaucratie, maar in de wijnwereld is dit kolossaal nieuws. Een Cru is in de Rhônevallei de absolute top van de kwaliteitspiramide, een geuzennaam die je zegt: dit gebied is zo bijzonder dat het zijn eigen naam op de fles verdient. Châteauneuf-du-Pape, Gigondas, Hermitage: allemaal Crus. Laudun staat nu in diezelfde eregalerij.
De weg erheen was verre van gemakkelijk. De wijnbouwers startten hun officieel dossier al in 2013 en moesten daarna meer dan tien jaar geduldig onderhandelen, vergaderen, bodems laten analyseren en administratie produceren. De allerlaatste Cru-erkenning voor Laudun dateerde van 2015, toen Cairanne die stap zette. Laudun is dus de eerste nieuwe toevoeging in negen jaar, en de eerste oogst die officieel als AOC Laudun op de markt verscheen? Die van 2024, verkrijgbaar vanaf 2025.
2. Twee millennia wijngeschiedenis: Caesar, pauselijk wijn en koninklijke tafels
Om Laudun écht te begrijpen, moet je eventjes terugspoelen naar de Gallo-Romeinse tijd. Boven het dorp, op het plateau van Lacau, liggen de resten van het Camp de César, een antieke Gallisch-Romeinse stad van maar liefst 18 hectare met meer dan duizend jaar bewoningsgeschiedenis. De Romeinen kozen die plek niet zomaar: vanop dat plateau konden ze het volledige Rhônedal overzien, de drukste verkeersader van het zuiden van Gallië.
Dat ze er ook wijn maakten, bewijzen de opgravingen overtuigend. In Gallo-Romeinse villa's op het grondgebied van de appellation werden amforen, dolia (grote keramische opslagvaten) en mozaïeken met wijnthema's aangetroffen, samen met aanwijzingen voor handelsnetwerken richting Rome. Kortom: de Laudun-wijn reisde al naar Italië toen Caesar nog leefde.
In de Middeleeuwen grepen monniken het stokje over. Het prioraat van Mayran in Saint-Victor-la-Coste beheerde zo'n 50 hectare wijngaard en raakte later in pauselijk bezit. Geen toeval: in 1375 werden vanuit Laudun 28 vaten wijn per boot naar Avignon verscheept voor de pauselijke kelder. De lokale wijnbouwers leverden letterlijk aan het Vaticaan.
Dan, in het jaar 1600, schreef Olivier de Serres (agronoom én minister van koning Henri IV) in zijn beroemde landbouwboek Théâtre de l'Agriculture dat de witte wijnen van Laudun behoorden tot de beste witte wijnen van heel Frankrijk. Dat boek was het standaardwerk over landbouw van zijn tijd, en die zinnen over Laudun werden breed gelezen en herhaald. De wijnen van de westelijke Rhône-oever sierde daarna zelfs de tafels van het Franse koninklijke hof. Zo sterk was de reputatie dat een koninklijke Intendant in 1744 een ordonnantie uitvaardigde die producers toestond de letters C.D.R. (Côtes du Rhône) op hun wijnvaten te stempelen: een vroege, nuchter-bureaucratische voorloper van wat we vandaag een AOC noemen.
3. Het terroir: waarom smaakt Laudun eigenlijk anders?
In de wijnwereld gebruikt men het Franse woord terroir voor alles wat een wijn zijn karakter geeft: de bodem, het klimaat, de ligging, de helling van de wijngaard. Het terroir van Laudun is, zelfs voor de al boeiende zuidelijke Rhône, ronduit bijzonder.
Laudun nestelt zich op de westelijke oever (de rive droite) van de Rhône, in het departement Gard. De wijngaarden draperen zich rondom de vallei van de Tave, een kleine rivier die dwars door de appellation meandert voor ze in de Cèze en vervolgens in de Rhône vloeit. De heuvels rondom vormen een soort beschermde kom: het plateau van Lacau in het noorden, de coteaux van Saint-Victor-la-Coste in het zuiden en de vlakke plateaus van Tresques in het westen. De wijngaarden liggen tussen 60 en 200 meter hoogte, met beboste toppen die voor verkoeling zorgen.
Die beboste omgeving is cruciaal. Ze creëert een koeler microklimaat dan je in de rest van de zuidelijke Rhône gewoonlijk aantreft. Dat verkoelende effect, gecombineerd met de Mistral (de beruchte noordwestenwind die de Rhônevallei doorkruist), zorgt ervoor dat de wijngaarden goed geventileerd worden, weinig last hebben van schimmels en een langzamere, evenwichtigere rijping kennen.
De bodems zijn minstens even fascinerend. Ze vallen uiteen in drie types: lichte, zandige bodems op de heuvelflankterrassen, kiezelachtige bodems aan de voet van die heuvels, en oude Rhône-terrassen bezaaid met rolstenen (galets roulés), het soort stenen dat iedereen kent van foto's van Châteauneuf-du-Pape. Die zandige bodems zijn een kleine sensatie in de context van de zuidelijke Rhône. Ze draineren vlot, bewaren weinig warmte en geven de wijnen een frisse, fijnzinnige signatuur die eerder doet denken aan de noordelijke Rhône dan aan het zware, warme zuiden. Ze laten bovendien toe om Syrah en Viognier te telen in omstandigheden die eigenlijk typisch zijn voor de koelere noordelijke Rhône.
4. De druiven en de wijnen: rood, wit en resoluut geen rosé
Laudun maakt uitsluitend rode en witte wijnen. Rosé is bewust verboden als Cru Laudun. Dat is een opvallende maar strategische keuze: het gebied wil zijn twee sterkste troeven uitspelen en rosé past niet in dat verhaal.
Het meest verrassende gegeven? Bijna 30% van de totale productie is wit. Bij de andere Côtes du Rhône Villages met een geografische naam is dat gemiddeld amper 6%. In een streek waar vrijwel alles rood is, is Laudun daarmee de op één na grootste producent van witte wijnen in het zuiden, na Châteauneuf-du-Pape.
De witte Laudun-wijnen zijn gebouwd op een blend van Grenache Blanc en Clairette (elk minstens 25%), aangevuld met Roussanne en/of Viognier. Die vier rassen moeten samen minstens 80% van de assemblage uitmaken. Het resultaat verrast bij de eerste slok: bleekgeel van kleur, met aroma's van witte perzik, abrikoos, witte bloemen en citrus, en een mond die vol en breed is maar toch een frisse, mineralige kern behoudt. Dat zijn de zandige bodems die spreken, en die frisheid vind je elders in het zuiden zelden.
De rode Laudun-wijnen bouwen op een solide basis van Grenache (minstens 50%) en Syrah (minstens 25%), samen goed voor minstens 75% van de wijngaard. Daarbij kunnen Mourvèdre, Carignan, Cinsaut en een handvol andere rassen de assemblage verrijken. De grotere rol van Syrah is opvallend voor de zuidelijke Rhône en is precies te danken aan die koelere, zandigere bodems. Die rode wijnen bieden diepe robijnrode kleuren, aroma's van rijp rood en zwart fruit, kruiden en lavendel, met een mond van elegante, zijdeachtige tannines die veel verfijnder zijn dan je op basis van de geografische ligging zou verwachten.
De productieregels zijn serieus streng. Maximum 38 liter wijn per 100 m² voor rode wijnen, 40 liter voor wit. Geen houtchips, geen continu-persen en elke oogst moet handmatig geselecteerd worden. Rode wijnen mogen niet voor 1 mei na de oogst op de markt, witte al vanaf 1 maart.
5. Wie maakt de wijn, en wat betekent dit voor jou als wijnliefhebber?
De appellatie telt meer dan 80 druiventelers en bijna 30 wijnmakers.
Er zijn er diverse uitstekende wijndomeinen die de reputatie van Laudun al generaties lang mee schragen o.a. Domaine Pélaquié in Saint-Victor-la-Coste, een familiedomein met wortels in de 16e eeuw dat geleid wordt door Luc Pélaquié, die ook voorzitter is van de appellatie. Het domein telt 100 hectare en maakt wijnen in Laudun, Lirac en Tavel. Andere namen om te onthouden zijn Château Courac (bekend om zijn witte met Clairette), Château de Bord van Famille Brotte en Rocca Maura.
Voor een volledige lijst kan je doorklikken naar de officiële website van AOC Laudun.
We moeten echter ook Maison Sinnae vermelden, de wijncoöperatie die in 1925 werd opgericht als de cave van de Vignerons de Laudun en vorig jaar haar honderdste verjaardag vierde. In 2008 fuseerde ze met de cave van Chusclan, en in 2019 nam ze de naam Maison Sinnae aan, vernoemd naar de vrouw van Julius Caesar als knipoog naar de Romeinse wortels van het gebied. De coöperatie groepeert 140 wijnboerenfamilies met samen 2.350 hectare wijngaard, waarvan 1.800 hectare AOC-gecertificeerd. Ze investeerden de afgelopen jaren 16 miljoen euro in de vernieuwing van de kelders en de uitbouw van oenotoerisme, inclusief een fraaie proefruimte in een gerestaureerde notariswoning.
Wat betekent de Cru-erkenning voor jou? Ten eerste een kwaliteitsgarantie: de strengere regels, de striktere oogstlimieten en de verplichte druivenselectie zorgen ervoor dat het label op de fles ook echt die extra stap in kwaliteit vertegenwoordigt. Ten tweede mag je verwachten dat de prijzen geleidelijk zullen stijgen: bij Cairanne, de vorige Cru-promotie in 2015, gingen de grondprijzen en flessenprijzen de jaren daarna merkbaar omhoog. En ten derde is dit precies het ideale instapmoment: de 2024-oogst is de eerste onder de nieuwe regels, de prijzen zijn nog niet door het plafond geschoten, en je kunt straks zeggen dat je erbij was van het allereerste begin.
Laudun is geen ontdekking. Het is een herontdekking. De Fransen wisten het al in 1600. Nu is het aan de rest van de wereld om bij te benen. Baronie Gent brengt alvast AOC LAUDUN naar Gent op 6/6/2026. Zorg dat je erbij bent.
Reactie plaatsen
Reacties